Irena Szewińska

Irena Szewińska Irena Kirszenstein-Szewińska
lekkoatletka data urodzenia: 1946-05-24, Leningrad data śmierci: 2018-06-29, Warszawa żona Sławomira Szewińskiego

Lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich i skoku w dal, a po zakończeniu kariery działaczka krajowych i międzynarodowych organizacji sportowych. Należała do najbardziej utytułowanych polskich sportowców i najwybitniejszych lekkoatletek w historii: stawała na podium na czterech kolejnych igrzyskach olimpijskich. Siedmiokrotna medalistka igrzysk olimpijskich (3 medale złote, 2 srebrne i 2 brązowe) oraz szesnastokrotna medalistka mistrzostw Europy (10 medali na otwartym stadionie i 6 w hali). Wielokrotna reprezentantka Polski w meczach międzypaństwowych i Pucharze Europy. W latach 1965–1979 zdobyła 24 medale mistrzostw Polski w biegu na 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, w sztafecie 4 × 100 metrów oraz w skoku w dal.
Przez całą karierę sportową reprezentowała Polonię Warszawa.

Kariera sportowa

Lekkoatletykę zaczęła uprawiać jesienią 1960, mając 14 lat, w grupie uczniów Szkoły Podstawowej nr 37 w Warszawie, której trenerem był dawny oszczepnik, finalista igrzysk olimpijskich z Melbourne (1956), Jan Kopyto. Od początku kariery startowała w barwach Polonii. Początkowo występowała m.in. w czwartkach lekkoatletycznych. W 1962 zdobyła w Łodzi pierwsze medale mistrzostw Polski młodzików.

Pierwsze międzynarodowe sukcesy odniosła już w 1964 – podczas rozgrywanych w Warszawie europejskich igrzysk juniorów (późniejsze mistrzostwa Europy juniorów) zdobyła trzy złote medale, wygrywając bieg na 200 metrów i skok w dal oraz wraz z koleżankami w biegu rozstawnym na 4 × 100 metrów. Miesiąc później na igrzyskach olimpijskich w Tokio wywalczyła srebrne medale w skoku w dal i biegu na 200 metrów, a wraz z Teresą Ciepły, Haliną Górecką i Ewą Kłobukowską poprawiając rekord świata (czasem 43,69) zdobyła złoto w sztafecie sprinterskiej. Rok później zdobyła w Budapeszcie trzy medale uniwersjady, a w 1966 także w stolicy Węgier wywalczyła cztery (w tym trzy złote) krążki mistrzostw Europy. W 1968 w Meksyku podczas igrzysk olimpijskich zwyciężyła w biegu na 200 metrów poprawiając czasem 22,58 rekord świata oraz zdobyła brąz na dystansie 100 metrów. W biegu rozstawnym 4 × 100 metrów Polki zgubiły pałeczkę (ostatecznie dobiegły do mety, nie awansując do finału) – w efekcie manipulacji medialnych i wydarzeń związanych z Marcem 1968 roku Szewińska stała się w związku z tym wydarzeniem obiektem ataków antysemickich. Zimą 1969 zdobyła w Belgradzie trzy medale lekkoatletycznych europejskich igrzysk halowych.

W związku z ciążą opuściła sezon letni 1969, a w 1970 po urodzeniu syna Andrzeja wystartowała w uniwersjadzie w Turynie, odpadając już w półfinale biegu na 100 metrów. Zimą 1971 stanęła na podium halowych mistrzostw Europy w skoku w dal. Latem 1971 na mistrzostwach Europy w Helsinkach zdobyła brązowy medal w biegu na 200 metrów. W sylwestra z 1971 na 1972, podczas zgrupowania w Zakopanem, doznała kontuzji (skręcenie kostki lewej nogi), przez co musiała zrezygnować ze startów w skoku w dal. Podczas igrzysk olimpijskich w Monachium zdobyła brązowy medal w biegu na 200 metrów i dotarła do półfinałów rywalizacji na dystansie 100 metrów. Tuż za podium, na czwartym miejscu, zakończyła start w biegu na 60 metrów podczas halowych mistrzostw Europy w Rotterdamie, a rok później na halowym czempionacie zdobyła brąz w biegu na 60 metrów. Od jesieni 1973 rozpoczęła starty w biegu na 400 metrów. W sezonie letnim 1974 trzy medale (w tym dwa złote w biegach na 100 i 200 metrów) podczas mistrzostw Europy w Rzymie. Na początku marca w Katowicach rozegrano halowe mistrzostwa Europy, w których Szewińska zdobyła brązowy medal w biegu na 60 metrów. Na igrzyskach olimpijskich w Montrealu w 1976 zdobyła złoty medal na dystansie 400 m, ustanawiając czasem 49,29 nowy rekord świata. Dwukrotnie zdobywała brązowe medale mistrzostw Europy w Pradze (1978). Podczas swojego ostatniego olimpijskiego startu – na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980 – dotarła do półfinału biegu na 400 metrów.

Osiągnięcia

Rok	Impreza	Miejsce	Konkurencja	Lokata	Wynik
1964	Europejskie igrzyska juniorów	Warszawa	bieg na 200 metrów	1. miejsce	23,5
			sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	46,6
			skok w dal	1. miejsce	6,19
	Igrzyska olimpijskie	Tokio	sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	43,69
			bieg na 200 metrów	2. miejsce	23,13
			skok w dal	2. miejsce	6,60
1965	Uniwersjada	Budapeszt	bieg na 100 metrów	1. miejsce	11,3
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	23,5
			sztafeta 4 × 100 metrów	2. miejsce	46,1
	Półfinał pucharu Europy	Lipsk	sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	45,0
			skok w dal	1. miejsce	6,35
	Finał pucharu Europy	Kassel	sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	44,9
			skok w dal	2. miejsce	6,33
1966	Mistrzostwa Europy	Budapeszt	bieg na 200 metrów	1. miejsce	23,1
			sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	44,49
			skok w dal	1. miejsce	6,55
			bieg na 100 metrów	2. miejsce	11,5
1967	Finał pucharu Europy	Kijów	bieg na 100 metrów	1. miejsce	11,2
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	23,0
1968	Igrzyska olimpijskie	Meksyk (miasto)|Meksyk	bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,58
			bieg na 100 metrów	3. miejsce	11,19
			sztafeta 4 × 100 metrów	eliminacje	53,02
			skok w dal	el. – 16. miejsce	6,19
1969	Europejskie igrzyska halowe	Belgrad	bieg na 50 metrów	1. miejsce	6,4
			skok w dal	1. miejsce	6,38
			sztafeta 1+2+3+4 okrążenia	2. miejsce	4:53,2
1970	L Uniwersjada	Turyn	bieg na 100 metrów	eliminacje	12,3
1971	Halowe mistrzostwa Europy	Sofia	skok w dal	2. miejsce	6,56
			bieg na 60 metrów	4. miejsce	7,5
	Mistrzostwa Europy	Helsinki	bieg na 200 metrów	3. miejsce	23,32
			skok w dal	5. miejsce	6,62
			bieg na 100 metrów	6. miejsce	11,6
1972	Halowe mistrzostwa Europy	Grenoble	bieg na 50 metrów	6. miejsce	6,39
	Igrzyska olimpijskie	Monachium	bieg na 200 metrów	3. miejsce	22,74
			bieg na 100 metrów	półfinał	11,54
1973	Halowe mistrzostwa Europy	Rotterdam	bieg na 60 metrów	4. miejsce	7,35
1974	Halowe mistrzostwa Europy	Göteborg	bieg na 60 metrów	3. miejsce	7,20
	Mistrzostwa Europy	Rzym	bieg na 100 metrów	1. miejsce	11,13
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,51
			sztafeta 4 × 100 metrów	3. miejsce	43,48
			sztafeta 4 × 400 metrów	4. miejsce	3:26,4
1975	Halowe mistrzostwa Europy	Katowice	bieg na 60 metrów	3. miejsce	7,26
	Półfinał pucharu Europy	Lüdenscheid	bieg na 100 metrów	1. miejsce	11,23
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,96
			sztafeta 4 × 100 metrów	2. miejsce	43,94
			sztafeta 4 × 400 metrów	1. miejsce	3:29,2
	Finał pucharu Europy	Nicea	bieg na 100 metrów	3. miejsce	11,26
			bieg na 200 metrów	2. miejsce	22,84
			bieg na 400 metrów	1. miejsce	50,50
			sztafeta 4 × 100 metrów	4. miejsce	43,82
1976	Igrzyska olimpijskie	Montreal	bieg na 400 metrów	1. miejsce	49,29
1977	Halowe mistrzostwa Europy	San Sebastián	bieg na 60 metrów	eliminacje	7,42
	Półfinał pucharu Europy	Sztokholm	bieg na 100 metrów	1. miejsce	11,38
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,92
			sztafeta 4 × 100 metrów	1. miejsce	43,63
	Finał pucharu Europy	Helsinki	bieg na 100 metrów	3. miejsce	11,26
			bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,71
	Puchar świata	Düsseldorf	bieg na 200 metrów	1. miejsce	22,77
			bieg na 400 metrów	1. miejsce	49,52
			sztafeta 4 × 400 metrów	2. miejsce	3:25,8
1978	Mistrzostwa Europy	Praga	bieg na 400 metrów	3. miejsce	50,40
			sztafeta 4 × 400 metrów	3. miejsce	3:26,76
			sztafeta 4 × 100 metrów	5. miejsce	43,83
	Puchar Narodów	Tokio	bieg na 400 metrów	1. miejsce	50,97
			sztafeta 4 × 100 metrów	3. miejsce	43,95
1979	Półfinał pucharu Europy	Sittard	bieg na 100 metrów	3. miejsce	11,3
			bieg na 200 metrów	3. miejsce	22,94
			sztafeta 4 × 100 metrów	2. miejsce	44,21
	Finał pucharu Europy	Turyn	bieg na 100 metrów	6. miejsce	11,39
			bieg na 200 metrów	5. miejsce	22,94
			bieg na 400 metrów	3. miejsce	51,27
			sztafeta 4 × 400 metrów	6. miejsce	3:31,25
	Puchar świata	Montreal	bieg na 400 metrów	3. miejsce	51,15
1980	Igrzyska olimpijskie	Moskwa	bieg na 400 metrów	półfinał	53,13

Rekordy

Rekordy świata

W czasie swojej kariery Irena Szewińska 10 razy poprawiała rekordy świata<ref>Szablon:Cytuj książkę</ref>.

Konkurencja Rezultat Data Miejsce Uwagi Bieg na 100 metrów 11,1 Szablon:Dts Praga pomiar ręczny Bieg na 100 metrów 11,20 Szablon:Dts Meksyk pomiar elektroniczny Konkurencja Rezultat Data Miejsce Uwagi Bieg na 200 metrów 22,7 Szablon:Dts Warszawa pomiar ręczny Bieg na 200 metrów 22,58 Szablon:Dts Meksyk pomiar elektroniczny Bieg na 200 metrów 22,21 Szablon:Dts Poczdam

Konkurencja Rezultat Data Miejsce Uwagi Bieg na 400 metrów 49,9 Szablon:Dts Warszawa pomiar ręczny Bieg na 400 metrów 49,75 Szablon:Dts Bydgoszcz pomiar elektroniczny Bieg na 400 metrów 49,29 Szablon:Dts Montreal Konkurencja Rezultat Data Miejsce Uwagi Sztafeta 4 × 100 metrów 44,6 Szablon:Dts Tokio pomiar ręczny Sztafeta 4 × 100 metrów 43,6 Szablon:Dts Tokio pomiar ręczny

Rekordy życiowe

Poniższa tabela prezentuje rekordy życiowe Ireny Szewińskiej w konkurencjach stadionowych.

Konkurencja	Rezultat	Data	Miejsce	Uwagi
Bieg na 100 metrów	10,9 11,13	Szablon:Dts Szablon:Dts	Warszawa Rzym	pomiar ręczny pomiar elektroniczny
Bieg na 200 metrów	22,21	Szablon:Dts	Poczdam
Bieg na 300 metrów	35,4 35,70	Szablon:Dts Szablon:Dts	Montreal Londyn	pomiar ręczny pomiar elektroniczny
Bieg na 400 metrów	49,28	Szablon:Dts	Montreal	rekord Polski
Bieg na 80 metrów przez płotki	10,8	Szablon:Dts	Spała
Bieg na 100 metrów przez płotki	14,0	Szablon:Dts	Rzym
Bieg na 400 metrów przez płotki	56,62	Szablon:Dts	Hanower
Skok w dal	6,67	Szablon:Dts	Warszawa
Skok wzwyż	1,68	Szablon:Dts	Bari
Pięciobój lekkoatletyczny	4705 pkt.	Szablon:Dts	Warszawa