Irena Szewińska

Z WIKI
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Irena Szewińska
Irena Kirszenstein-Szewińska


Lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich i skoku w dal, a po zakończeniu kariery działaczka krajowych i międzynarodowych organizacji sportowych. Należała do najbardziej utytułowanych polskich sportowców i najwybitniejszych lekkoatletek w historii: stawała na podium na czterech kolejnych igrzyskach olimpijskich. Siedmiokrotna medalistka igrzysk olimpijskich (3 medale złote, 2 srebrne i 2 brązowe) oraz szesnastokrotna medalistka mistrzostw Europy (10 medali na otwartym stadionie i 6 w hali). Wielokrotna reprezentantka Polski w meczach międzypaństwowych i Pucharze Europy. W latach 1965–1979 zdobyła 24 medale mistrzostw Polski w biegu na 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, w sztafecie 4 × 100 metrów oraz w skoku w dal.
Przez całą karierę sportową reprezentowała Polonię Warszawa.

Kariera sportowa

Lekkoatletykę zaczęła uprawiać jesienią 1960, mając 14 lat, w grupie uczniów Szkoły Podstawowej nr 37 w Warszawie, której trenerem był dawny oszczepnik, finalista igrzysk olimpijskich z Melbourne (1956), Jan Kopyto. Od początku kariery startowała w barwach Polonii. Początkowo występowała m.in. w czwartkach lekkoatletycznych. W 1962 zdobyła w Łodzi pierwsze medale mistrzostw Polski młodzików.

Pierwsze międzynarodowe sukcesy odniosła już w 1964 – podczas rozgrywanych w Warszawie europejskich igrzysk juniorów (późniejsze mistrzostwa Europy juniorów) zdobyła trzy złote medale, wygrywając bieg na 200 metrów i skok w dal oraz wraz z koleżankami w biegu rozstawnym na 4 × 100 metrów. Miesiąc później na igrzyskach olimpijskich w Tokio wywalczyła srebrne medale w skoku w dal i biegu na 200 metrów, a wraz z Teresą Ciepły, Haliną Górecką i Ewą Kłobukowską poprawiając rekord świata (czasem 43,69) zdobyła złoto w sztafecie sprinterskiej. Rok później zdobyła w Budapeszcie trzy medale uniwersjady, a w 1966 także w stolicy Węgier wywalczyła cztery (w tym trzy złote) krążki mistrzostw Europy. W 1968 w Meksyku podczas igrzysk olimpijskich zwyciężyła w biegu na 200 metrów poprawiając czasem 22,58 rekord świata oraz zdobyła brąz na dystansie 100 metrów. W biegu rozstawnym 4 × 100 metrów Polki zgubiły pałeczkę (ostatecznie dobiegły do mety, nie awansując do finału) – w efekcie manipulacji medialnych i wydarzeń związanych z Marcem 1968 roku Szewińska stała się w związku z tym wydarzeniem obiektem ataków antysemickich. Zimą 1969 zdobyła w Belgradzie trzy medale lekkoatletycznych europejskich igrzysk halowych.

W związku z ciążą opuściła sezon letni 1969, a w 1970 po urodzeniu syna Andrzeja wystartowała w uniwersjadzie w Turynie, odpadając już w półfinale biegu na 100 metrów. Zimą 1971 stanęła na podium halowych mistrzostw Europy w skoku w dal. Latem 1971 na mistrzostwach Europy w Helsinkach zdobyła brązowy medal w biegu na 200 metrów. W sylwestra z 1971 na 1972, podczas zgrupowania w Zakopanem, doznała kontuzji (skręcenie kostki lewej nogi), przez co musiała zrezygnować ze startów w skoku w dal. Podczas igrzysk olimpijskich w Monachium zdobyła brązowy medal w biegu na 200 metrów i dotarła do półfinałów rywalizacji na dystansie 100 metrów. Tuż za podium, na czwartym miejscu, zakończyła start w biegu na 60 metrów podczas halowych mistrzostw Europy w Rotterdamie, a rok później na halowym czempionacie zdobyła brąz w biegu na 60 metrów. Od jesieni 1973 rozpoczęła starty w biegu na 400 metrów. W sezonie letnim 1974 trzy medale (w tym dwa złote w biegach na 100 i 200 metrów) podczas mistrzostw Europy w Rzymie. Na początku marca w Katowicach rozegrano halowe mistrzostwa Europy, w których Szewińska zdobyła brązowy medal w biegu na 60 metrów. Na igrzyskach olimpijskich w Montrealu w 1976 zdobyła złoty medal na dystansie 400 m, ustanawiając czasem 49,29 nowy rekord świata. Dwukrotnie zdobywała brązowe medale mistrzostw Europy w Pradze (1978). Podczas swojego ostatniego olimpijskiego startu – na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980 – dotarła do półfinału biegu na 400 metrów.

Osiągnięcia

Rok Impreza Miejsce Konkurencja Lokata Wynik
1964 Europejskie igrzyska juniorów Warszawa bieg na 200 metrów 1. miejsce 23,5
sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 46,6
skok w dal 1. miejsce 6,19
Igrzyska olimpijskie Tokio sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 43,69
bieg na 200 metrów 2. miejsce 23,13
skok w dal 2. miejsce 6,60
1965 Uniwersjada Budapeszt bieg na 100 metrów 1. miejsce 11,3
bieg na 200 metrów 1. miejsce 23,5
sztafeta 4 × 100 metrów 2. miejsce 46,1
Półfinał pucharu Europy Lipsk sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 45,0
skok w dal 1. miejsce 6,35
Finał pucharu Europy Kassel sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 44,9
skok w dal 2. miejsce 6,33
1966 Mistrzostwa Europy Budapeszt bieg na 200 metrów 1. miejsce 23,1
sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 44,49
skok w dal 1. miejsce 6,55
bieg na 100 metrów 2. miejsce 11,5
1967 Finał pucharu Europy Kijów bieg na 100 metrów 1. miejsce 11,2
bieg na 200 metrów 1. miejsce 23,0
1968 Igrzyska olimpijskie Meksyk (miasto)|Meksyk bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,58
bieg na 100 metrów 3. miejsce 11,19
sztafeta 4 × 100 metrów eliminacje 53,02
skok w dal el. – 16. miejsce 6,19
1969 Europejskie igrzyska halowe Belgrad bieg na 50 metrów 1. miejsce 6,4
skok w dal 1. miejsce 6,38
sztafeta 1+2+3+4 okrążenia 2. miejsce 4:53,2
1970 L Uniwersjada Turyn bieg na 100 metrów eliminacje 12,3
1971 Halowe mistrzostwa Europy Sofia skok w dal 2. miejsce 6,56
bieg na 60 metrów 4. miejsce 7,5
Mistrzostwa Europy Helsinki bieg na 200 metrów 3. miejsce 23,32
skok w dal 5. miejsce 6,62
bieg na 100 metrów 6. miejsce 11,6
1972 Halowe mistrzostwa Europy Grenoble bieg na 50 metrów 6. miejsce 6,39
Igrzyska olimpijskie Monachium bieg na 200 metrów 3. miejsce 22,74
bieg na 100 metrów półfinał 11,54
1973 Halowe mistrzostwa Europy Rotterdam bieg na 60 metrów 4. miejsce 7,35
1974 Halowe mistrzostwa Europy Göteborg bieg na 60 metrów 3. miejsce 7,20
Mistrzostwa Europy Rzym bieg na 100 metrów 1. miejsce 11,13
bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,51
sztafeta 4 × 100 metrów 3. miejsce 43,48
sztafeta 4 × 400 metrów 4. miejsce 3:26,4
1975 Halowe mistrzostwa Europy Katowice bieg na 60 metrów 3. miejsce 7,26
Półfinał pucharu Europy Lüdenscheid bieg na 100 metrów 1. miejsce 11,23
bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,96
sztafeta 4 × 100 metrów 2. miejsce 43,94
sztafeta 4 × 400 metrów 1. miejsce 3:29,2
Finał pucharu Europy Nicea bieg na 100 metrów 3. miejsce 11,26
bieg na 200 metrów 2. miejsce 22,84
bieg na 400 metrów 1. miejsce 50,50
sztafeta 4 × 100 metrów 4. miejsce 43,82
1976 Igrzyska olimpijskie Montreal bieg na 400 metrów 1. miejsce 49,29
1977 Halowe mistrzostwa Europy San Sebastián bieg na 60 metrów eliminacje 7,42
Półfinał pucharu Europy Sztokholm bieg na 100 metrów 1. miejsce 11,38
bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,92
sztafeta 4 × 100 metrów 1. miejsce 43,63
Finał pucharu Europy Helsinki bieg na 100 metrów 3. miejsce 11,26
bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,71
Puchar świata Düsseldorf bieg na 200 metrów 1. miejsce 22,77
bieg na 400 metrów 1. miejsce 49,52
sztafeta 4 × 400 metrów 2. miejsce 3:25,8
1978 Mistrzostwa Europy w Lekkoatletyce 1978|Mistrzostwa Europy Praga bieg na 400 metrów 3. miejsce 50,40
sztafeta 4 × 400 metrów 3. miejsce 3:26,76
sztafeta 4 × 100 metrów 5. miejsce 43,83
Puchar Narodów Tokio bieg na 400 metrów 1. miejsce 50,97
sztafeta 4 × 100 metrów 3. miejsce 43,95
1979 Półfinał pucharu Europy Sittard bieg na 100 metrów 3. miejsce 11,3
bieg na 200 metrów 3. miejsce 22,94
sztafeta 4 × 100 metrów 2. miejsce 44,21
Finał pucharu Europy Turyn bieg na 100 metrów 6. miejsce 11,39
bieg na 200 metrów 5. miejsce 22,94
bieg na 400 metrów 3. miejsce 51,27
sztafeta 4 × 400 metrów 6. miejsce 3:31,25
Puchar świata Montreal bieg na 400 metrów 3. miejsce 51,15
1980 Igrzyska olimpijskie Moskwa bieg na 400 metrów półfinał 53,13